Bebeklik ve Erken Çocukluk Döneminde Sık Karşılaşılan Davranış


Bebeklik ve erken çocukluk döneminde çocuk hekimleri zaman zaman ailelerin gözlediği tekrarlayıcı davranışlar hakkında sorular ile karşılaşabilirler.

Bebeklik ve erken çocukluk döneminde çocuk hekimleri zaman zaman ailelerin gözlediği tekrarlayıcı davranışlar hakkında sorular ile karşılaşabilirler. Bu davranışlara örnek olarak parmak emme, öfke nöbetleri, tırnak yeme, diş gıcırdatma ve katılma nöbetleri verilebilir. Bu davranışlar genellikle çocuğun doğal gelişim sürecinin bir parçası olup zaman içinde düzelirler. Buna rağmen, bu davranışların zaman zaman gelişimsel, duygusal ve bedensel sorunlarla birlikte olması, çocuk için zorlayıcı ve aile için kaygı verici olmaları nedeni ile dikkatli bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Parmak emme, beslenme dışında el, ayak parmaklarını emerek kendini yatıştırma davranışıdır. Bebeklikte %80, okul öncesi dönemde %30-45 ve 6 yaşta %5-20 arasında görülmektedir. Ruhsal ve bedensel sağlık sorunu belirtisi değildir. Kendini rahatlatma, sakinleştirme yöntemi olduğu düşünülmektedir. Çocuk yorgun, uykulu, mutsuz ve aç olduğunda ortaya çıkabilir. Başetme yolları olarak; dört yaşa kadar hiçbir müdahale gerekmez, bu yaşta sekel oluşmaz. Dört yaşın üzerinde çocuk onurlandırılarak desteklenmeli, emmeyi artıran etkenler sorularak fark etmesine yardımcı olunmalıdır. Parmak emmeden geçirdiği günler için resim ya da çıkartmalar ile yaptığı takvimleri süslemesi istenebilir. Acı ya da kötü tadı olan bir madde çocuğun da onayı ile gece yatmadan parmağa sürülebilir, gece de ele eldiven, çorap geçirilerek hatırlatma sağlanabilir. Bunlar asla ceza değil sadece hatırlatıcı olmalıdır.

Öfke nöbetleri, tanınması tanımlanmasından daha önemlidir. Çocuk ağlama, tepinme ve bağırma şeklinde öfkesini ifade eder. Her iki cins ve sosyoekonomik düzeylerde eşit sıklıktadır. Ailenin çocuğa sınır koyamaması, annede depresyon, ailede sorunlar, davranışları artırır. Demir eksikliği, sık üst solunum yolu enfeksiyonu, uyku bozukluğu, konuşma gecikmesi ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi durumlarda öfke nöbetleri eşlik edebilir. Başetme yolları olarak; çocuğun seçimler yapmasına olanak verilmeli, günlük ritmine dikkat edilerek oyun, uyku ve yemek saatleri düzenlenmeli, sınır koyma gerektiğinde bu sınır kesin ve açık olmalıdır. Öfke nöbeti geldiğinde görmezden gelmek, çocuğun yanından ayrılmak, biraz uzaklaşarak yapılan işe devam etmek, doğal bir tonda konuşmaya devam etmek ya da odadan dışarı çıkmak sıklıkla nöbeti bitirmektedir. Çocuk sakinleşince konuşulup öfkesini yatıştırabilmesi olumlanmalıdır. Kısa sürede düzelmiyorsa çocuk ruh sağlığı danışımı yapılmalıdır.

Tırnak yeme, okul çocuğunda sıktır. Kalıtımsal özelliği vardır. Sıklıkla altta yatan bir neden olmasa da gerginlik ve anksiyete belirtisi olduğu düşünülür. Başetme yolları olarak; sıklığı ve yaşla birlikte azalacağı aileye anlatılmalı, sıkıntı veren durumlar varsa bunlarla farklı şekillerde başetme yolları çocuğa anlatılabilir. Çocuk desteklenmeli ve cezalandırma, alay etme, azarlama gibi davranışlardan, olayı artıracağı için uzak durulmalıdır. Eğer ek ruhsal bozukluklar ve kaygı bozukluğu düşünülüyorsa çocuk ruh sağlığına danışılmalıdır.


şirove yan

Té barkirin...

Nivîskar

Nivîsarén bi baldar